Może się wydawać, że społeczeństwo, w którego pamięci zbiorowej, przekazywanej dziś następnemu już pokoleniu Polaków, tkwi bolesne doświadczenie socjalizmu realnego i jego dokonań w życiu społecznym i gospodarczym, powinno być szczególnie odporne na socjalistyczne miazmaty, obietnice demagogów i różnych cudotwórców gospodarczych sięgających do cudzej, czyli naszej kieszeni.

Wiedza pokoleń, nawet tych współczesnym najbliższych, nie kumuluje się jednak i pokolenia kolejne muszą zdobywać ją w trudzie, pocie i znoju. Dlatego być może tak często, łatwo i powszechnie liberalizmem, liberałami, gospodarką liberalną straszy się dziś w Polsce dzieci i dorosłych jak Babą Jagą i chorobą wstydliwą.

Wiele gazet i czasopism, w tym tych określających się mianem prawicowych, pełnych jest niskiego lotu filipik skierowanych przeciwko liberalizmowi właśnie, odsądzanemu od czci i wiary, i oskarżanemu o doprowadzenie kraju na skraj upadku, a ludzi do biedy i głodowej śmierci. Często też jesteśmy świadkami poczynań polityków, biznesmenów i dziennikarzy, którzy nadużywając terminu liberalizm zastępują nim wiele innych pojęć języka potocznego, by uniknąć w ten sposób określenia ich poczynań jako złodziejstwa, cwaniactwa, bandytyzmu czy zwykłego kurestwa.

Inną techniką zniechęcania ludzi do konserwatywnego liberalizmu jest przedstawianie jego zwolenników jako sekty bardziej lub mniej szkodliwych oszołomów, idealistów, publicystów i działaczy z politycznego marginesu. W ten sposób — uprawiany przez bardziej finezyjnych publicystów — tzw. opinii publicznej nie straszy się już liberalizmem i nie przedstawia jako złodziejstwa, ale ośmiesza się go i dyskredytuje w jej oczach.

Tak czy siak musimy mieć świadomość, że obie techniki wykorzystywane są przez wrogów ludzkiej wolności. Czymże bowiem jest liberalizm, jeśli nie afirmacją wolności człowieka? Czymże jest, jeśli nie afirmacją wolności rozumnej, korzystającej z doświadczeń przeszłości, nie skazującej na wyważanie dawno już otwartych drzwi lub proponującej skok w niebezpieczny społeczny eksperyment, nazywany postępem?

Książkę Stanisława Michalkiewicza można nazwać po prostu elementarzem konserwatywnego liberała. Jest ona bowiem zwięzłym, atrakcyjnym co do formy i prostym co do treści wykładem i przypomnieniem prawd podstawowych. Jest przywołaniem zdrowego rozsądku. Rozsądzeniem między liberalizmem prawdziwym a tym, którym posługują się rozmaici publicyści, by nim straszyć lub ośmieszać, oraz tym, któremu współcześni miłośnicy totalitaryzmu nadali inne, opaczne wprost znaczenie i sprowadzili do poziomu poniżej pasa. Jak i wolność samą, bo przecież wolno wszystko, a najbardziej to, co dotyczy sfery poniżej pasa… i to najlepiej bez odpowiedzialności.

spis treści:

Przedmowa
Czy jesteśmy wolni?
Demokratyczny, czy konserwatywny?
Jednak konserwatywny
Prawa naturalne
Sprawiedliwość
Model państwa
Siła w służbie wolności
Był minister rzetelny - o sobie nie myślał
Pięć przymiotników
Oligarchizacja
Sprawiedliwe, proste i niskie
W obliczu terroru i gwałtu
Jak wydawać pieniądze?
O czym nie mówią dżentelmeni
Gdy czarny sztandar się czerwieni
Ochrona rynku
Jak edukacja wychodzi na zdrowie
Nieznośne brzemię zdobyczy socjalnej
Bez przymusu
Tu idzie o życie
Kara śmierci
Porządki polityczne w Europie
Święte Cesarstwo po laicku